Raport z badań - Złe praktyki

PREZENTACJA WYNIKÓW BADAŃ:

ZŁE PRAKTYKI

Zespół realizujący badania:
dr Dariusz Tworzydło
mgr Zbigniew Chmielewski
mgr Małgorzata Wydrzyńska
Tomasz Zubrzycki

Współpraca:
Ideo Sp. z o.o.

METODOLOGIA

Badania przeprowadzono w okresie 23-25 kwietnia 2008 roku podczas odbywającego się w siedzibie Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Kongresu Public Relations. Populację badawczą stanowili wszyscy uczestnicy Kongresu, spośród których wyłoniła się próba 102 respondentów, którzy wypełnili przygotowany kwestionariusz ankietowy.

WYNIKI BADAŃ

W procesie badawczym zadano respondentom sześć merytorycznych pytań na temat możliwych do zaistnienia złych praktyk w pracy public relations. Celem badań była identyfikacja tychże praktyk, a także wskazanie stosunku do nich przedstawicieli branży w Polsce. Jako pierwsze, zadano pytanie dotyczące praktyk, z którymi badani spotkali się w swojej dotychczasowej pracy.

Tabela 1.  Wskaż, z którymi praktykami spotkałeś/aś się w swojej dotychczasowej pracy zawodowej? (N=102)

Najczęściej wymienianymi praktykami nieetycznymi, które dostrzegają przedstawiciele branży public relations było wykorzystywanie profilowanych badań w promocji oraz zniekształcanie faktów lub przedstawianie ich w niewłaściwym kontekście. Respondenci wskazywali również na inne praktyki, oprócz tych wymienionych w tabeli. Według nich do nieetycznych zachowań, w których uczestniczą PR-owcy należą: przesadne informowanie o swoich (PR-owców oraz agencyjnych) możliwościach, eksponowanie swojego profesjonalizmu w przypadku jego braku, oczernianie konkurencji niesprawdzonymi informacjami, manipulacja, w tym manipulacja faktami budżetem i ukrywanie wydatków, działania podprogowe, załatwianie prywatnych spraw w trakcie pracy, wprowadzanie w błąd klienta co do wykształcenia i doświadczenia osób, które będą go obsługiwały, przedstawianie freelancerów jako członków zespołu stałego zespołu zatrudnionego w agencji, korumpowanie dziennikarzy poprzez wyjazdy „pseudo merytoryczne”,  łączenie pracy dziennikarza, PR-owca i lobbysty, podawanie informacji PR jako faktów naukowych, co jest stosowane według badanych głównie przez naukowców, albo „połączone sztaby naukowców i praktyków PR”.

Tabela 2. Stosowanie powyższych praktyk uważam za: (N=102)

Na pytanie o ocenę tego typu praktyk blisko 80% badanych w sposób zdecydowany nie popiera takich praktyk. Jednak prawie co piąty respondent uważa, iż są one słuszne w określonych sytuacjach. Niespełna 3% ankietowanych uważa, że owszem słuszne są tylko niektóre praktyki z podanej przez badaczy listy. Nikt z badanych nie uważa przedstawionych praktyk za jak najbardziej słuszne.

Kto według Pana/i inicjuje takie działania: (N=102)

Kolejne zadane respondentom pytanie, związane było z poszukiwaniem inicjatorów nieetycznych działań. Okazuje się, że badani jako głównych inspiratorów działań nieetycznych wskazują klientów. Niewiele ustępują im sami PR-owcy. Warto również wskazać, iż co drugi badany twierdzi że wśród inicjatorów są również agencje i dziennikarze. Wśród innych opcji, respondenci wskazywali głównie na polityków, partie polityczne i sztaby wyborcze.

Co według Pana/i jest powodem stosowania wymienionych praktyk? (N-=102)

Rozszerzając powyższy temat, zapytano o powody stosowania nieetycznych praktyk. Potwierdziła się wcześniej udowodniona teza o inspiracji płynącej ze strony klientów. Aczkolwiek ponad 40% badanych stwierdziło, że inspirowani są przez swoich szefów/przełożonych. Na trzecim miejscu wśród wskazań znalazła się walka z konkurencją.

Czy Pana/i firma stosuje tego typu praktyki, które zostały wymienione we wcześniejszych pytaniach? (N=102)

Ostatnie pytanie jakie zadano respondentom związane było ze stosowaniem przez ich firmę praktyk, których dotyczyło badanie. Okazuje się, że w co trzeciej firmie, spośród tych które reprezentują badani stosowane są nieetyczne praktyki.

METRYCZKA

Badani to w 59% kobiety oraz 41% mężczyźni. Najwięcej badanych, 23,5% pracuje w PR od 5 do 10 lat. 22,1% respondentów pracuje w PR od roku do 3 lat, prawie co piąty badany (19,1%), 11,8% pracuje w PR w przedziale od 3 do 5 lat, niespełna co dziesiąty (8,8%) jest młodym pracownikiem, bowiem dopiero zaczyna swoją pracę w branży, a jego doświadczenie szacuje się na okres do 1 roku. 14,7% badanych nie pracuje bezpośrednio w branży, są min. marketingowcami.

Warto zauważyć, iż 13% badanych było na jakimkolwiek kontrakcie/stażu zagranicznym, zaś 87% badanych takiego stażu nie odbyło. Prawie co piąty badany, to  menedżer PR w korporacji (19,4% badanych), 16,7% badanych to praktycy, nie pracujący jednak ani w korporacji ani w agencji, 15,3% respondentów to specjaliści PR w korporacji, 12,5% to menedżerowie agencji, 11,1% to pracownicy agencji. W badanej grupie byli również naukowcy – 8,3% badanych. Wśród pozostałych badanych znaleźli się również freelanserzy, rzecznicy prasowi, urzędnicy, NGO-sy, dyrektorzy marketingu, sprzedaży, samorządowcy, studenci.